واكنش پدران روحانى در قبال اين دو ، آن بود كه به سرعت دادگاهى تشكيل دادند كه آن دو و پيروانشان را يك جا محاكمه كنند . البته حكم بدون چون‌وچرا ، و كيفر هم سخت و قاطع بود و هواداران اين دو مرد ، به‌سوى ميدان آتش ، سوق داده شدند ! ولى خود آن دو مرد مصلح و متفكر براى رهايى از چنگال پدران روحانى فرار كردند . اما انتقام‌گرفتن پدران روحانى در اين قرون خيلى وسيعتر از آن بود كه زنده يا مرده يك انسان بتواند از چنگال آنان بگريزد . آنان در انتظار مرگ اين دو مرد شرافتمند نشستند و پس از مرگ ، قبر آنان را شكافته و جنازه‌شان را آتش زدند ! . * * * بايد اعتراف كرد كه ما در جرگه اين « گمراهان » و « زنديقان » گروهى از خود پدران روحانى را مىيابيم كه در حصارهاى زمان و مكان خودشان در راه اصلاح مىكوشيدند ، ولى هيچ‌كدام از اين گروه كاهنان شرافتمند ، از سرنوشت دردناكى كه براى آنان و ديگر اصلاح‌طلبان و صاحبان عقيده و نظريه آزاد ، رقم زده شده بود ، رهايى نيافتند . پيشرو اين مردان بىنظير ، راهب و فيلسوف ايتاليايى جوردانو برونو است كه با تعليمات پدران روحانى مسيحى در مخالفت با علم و فرهنگ ، مبارزه نمود و از دانش و آزمايش‌هاى علمى هوادارى كرد ؛ چنان كه از آزادى فكر و اظهار عقيده هم پشتيبانى نمود ، و سرانجام به بىدينى و گمراهى متهم گشت و در شهر رم به‌آتش كشيده شد ! همچنين دكتر جان ويكليف راهب انگليسى كه در زمان خود از